Theo Quyết định 380/QĐ-TTg ngày 3/3 do Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc ký ban hành, Đề án xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm đặt mục tiêu hoàn thiện phương pháp tính và nguồn số liệu phục vụ việc xác định mức sống tối thiểu của dân cư và người lao động. 

Hiện nay, việc xác định mức sống tối thiểu chủ yếu dựa trên Khảo sát mức sống dân cư. Tuy nhiên, khảo sát này thu thập thông tin theo hộ gia đình, chưa phản ánh đầy đủ đặc thù chi tiêu của người lao động với tư cách cá nhân trong nền kinh tế thị trường.

Từ 2028, mức sống tối thiểu của người lao động sẽ được công bố hằng năm, làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội (Ảnh: Nguyễn Hằng).

Thí điểm điều tra chi tiêu của người lao động

Một trong những nội dung đáng chú ý của Đề án là nghiên cứu xây dựng phương pháp tính và nguồn số liệu riêng để biên soạn mức sống tối thiểu của người lao động. 

Cơ quan chức năng sẽ rà soát phương pháp “Trị giá các nhu cầu tối thiểu” (Cost of Basic Needs - CBN), trong đó xác định danh mục các mặt hàng lương thực, thực phẩm và phi lương thực, thực phẩm tối thiểu; đồng thời xây dựng tiêu chí xác định khối lượng các mặt hàng cấu thành mức sống tối thiểu của người lao động.

Đáng chú ý, Đề án yêu cầu xây dựng Phương án điều tra thí điểm chi tiêu của người lao động nhằm thu thập đầy đủ thông tin, phản ánh sát thực tế đời sống và chi tiêu của lực lượng này.

Việc điều tra riêng được kỳ vọng giúp cơ quan quản lý có dữ liệu độc lập về mức chi tiêu cần thiết để bảo đảm các nhu cầu tối thiểu của người lao động.

Sau giai đoạn thí điểm, kết quả điều tra sẽ được sử dụng để hoàn thiện phương pháp tính và làm cơ sở cho việc công bố mức sống tối thiểu của người lao động hằng năm từ năm 2028.

Công bố mức sống tối thiểu ở thành thị, nông thôn

Song song với điều tra người lao động, Đề án cũng đặt ra yêu cầu sửa đổi Phương án Khảo sát mức sống dân cư nhằm nâng cao chất lượng và độ tin cậy của nguồn số liệu.

Năm 2026, Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan đánh giá chất lượng thông tin thu thập trong khảo sát, bao gồm mức độ đầy đủ, độ tin cậy và chi tiết về các khoản chi tiêu của hộ gia đình. Nội dung chi tiêu được xem xét gồm cả lương thực, thực phẩm và các khoản phi lương thực, thực phẩm.

Đề án cũng nghiên cứu tăng cỡ mẫu khảo sát để bảo đảm dữ liệu đủ lớn, đủ đại diện khi biên soạn mức sống tối thiểu theo khu vực thành thị và nông thôn. Theo lộ trình, từ năm 2026, mức sống tối thiểu của dân cư chia theo hai khu vực này sẽ được công bố hằng năm.

Chính phủ xác định việc xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm là cơ sở để xác định các chuẩn chính sách xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn số liệu thống kê. Đề án cũng đề ra các giải pháp như tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đào tạo nâng cao năng lực cán bộ thống kê, ứng dụng công nghệ thông tin và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Việc lần đầu thí điểm điều tra riêng chi tiêu của người lao động được xem là bước chuẩn bị quan trọng để hình thành bộ dữ liệu độc lập, phục vụ xây dựng chuẩn mức sống tối thiểu sát thực tế, làm nền tảng cho các chính sách an sinh trong giai đoạn tới.

Nguồn: https://dantri.com.vn/